ඉන්දියානු උප මහද්වීපයේ සර්ප විශේෂ 270 ක් සිටින අතර ඉන් විෂ සහිත වන්නේ විශේෂ 60 ක් පමණි. ඉන්දියාවේ වසන බහුතරයක් සර්පයන් විෂ රහිත වන අතර ඔවුන් මිනිසාට අනතුරුදායක නොවේ.
සර්පයෙකු දෂ්ට කළ පසු කළ යුතු දේ
ඔබට සර්පයෙකු දෂ්ට කළහොත්, උපකාර ඉල්ලන්න හෝ වහාම ළඟම ඇති රෝහලට යන්න. දෂ්ට කළ ස්ථානය සබන් සහ ජලය යොදා සෝදා පිරිසිදු වෙළුම් පටියකින් වසන්න. වෛද්ය ප්රතිකාර ලැබෙන තෙක් සන්සුන්ව වාඩි වී සිටින්න, මන්ද ඔබේ හෘද ස්පන්දන වේගය වැඩි වීමෙන් විෂ ශරීරය පුරා ඉක්මනින් පැතිරීමට ඉඩ ඇත. සර්පයාගේ වර්ණය සහ සලකුණු මතක තබා ගැනීමට උත්සාහ කරන්න හෝ හඳුනා ගැනීම සඳහා ඡායාරූපයක් ගන්න. සර්පයා අල්ලා ගැනීමට උත්සාහ නොකරන්න.
සර්පයෙකු දෂ්ට කළ පසු කළ යුතු සහ නොකළ යුතු දේ මෙන්න:
- වහාම ළඟම ඇති රෝහලට යන්න.
- සර්පයා මරා දැමීමට හෝ අල්ලා ගැනීමට උත්සාහ නොකරන්න, එය තවත් දෂ්ට කිරීමකට හේතු විය හැක.
- දෂ්ට කළ ස්ථානයට ඉහළින් තදින් වෙලීම (Tourniquet) නොකරන්න.
- අයිස් (Ice) නොතබන්න.
- පිහියකින් දෂ්ට කළ ස්ථානය කැපීම නොකරන්න.
- කටින් විෂ උරා නොගන්න.
- සර්පයෙකු දෂ්ට කළ පසු මධ්යසාර (Alcohol) පානය නොකරන්න.
සර්පයෙකු දෂ්ට කළ පසු කුමක් සිදුවේද?
තිත් පොළඟාගේ (Russell's Viper) විෂ රුධිර වාහිනී සහ මෘදු පටක වලට දැඩි ලෙස හානි කරයි. මෙය දෂ්ට කළ ස්ථානයේ මිනිත්තු කිහිපයක් ඇතුළත දැඩි වේදනාව, රතු වීම, ඉදිමීම සහ බිබිලි ඇති වීමට හේතු වේ. මෙම විෂ හෘදය, පෙනහළු, වකුගඩු, රුධිරය කැටි ගැසීම සහ ස්නායු පද්ධතියේ ක්රියාකාරිත්වයට මාරාන්තික බලපෑම් ඇති කළ හැකිය.
තෙල් කරවලාගේ (Common Krait) විෂ ද ඉතා ප්රබල වන අතර විශේෂයෙන් ස්නායු පද්ධතියට හානි කරයි. මෙම සර්පයෙකු දෂ්ට කළ පසු ස්නායු රෝග ලක්ෂණ මතු වීමට කාලයක් ගත විය හැකි බැවින්, මුලදී ඔබට හොඳක් දැනුණද වහාම වෛද්ය ප්රතිකාර ලබා ගන්න.
රෝහලේදී ඔබට අපේක්ෂා කළ හැක්කේ කුමක්ද?
හදිසි අනතුරු අංශයේදී, වෛද්යවරුන් විසින් ඔබේ ශ්වසන වේගය, හෘද ස්පන්දන වේගය සහ රුධිර පීඩනය පැය කිහිපයක් නිරීක්ෂණය කර "විෂ වීම" (Envenomation Syndrome) පරීක්ෂා කරනු ඇත.
රුධිර සෛල ගණනය කිරීම්, වකුගඩු ක්රියාකාරිත්වය සහ රුධිරය කැටි ගැසීමේ සාධක පරීක්ෂා කිරීම සඳහා රුධිර පරීක්ෂණ සිදු කරනු ලැබේ. රෝගියා අසාධ්ය තත්ත්වයේ සිටී නම්, වැඩිදුර ප්රතිකාර සඳහා දැඩි සත්කාර ඒකකයකට ඇතුළත් කරනු ලැබේ. තිත් පොළඟෙකු දෂ්ට කිරීමෙන් බරපතල විෂ සහිත ප්රතිචාර පෙන්වන්නේ නම්, සංකූලතා අවම කිරීම සඳහා ප්රති-විෂ (Antivenom) ඖෂධ ලබා දිය හැකිය.
රෝහලේදී තුවාල පිරිසිදු කර, පිටගැස්ම එන්නත ලබා දී, අතේ ඉදිමීම සහ රුධිර වහනය නිරීක්ෂණය කරනු ලැබේ. ඉදිමීම ඉතා දරුණු නම්, අතේ මාංශ පේශිවලට සිදුවන හානිය වැළැක්වීම සඳහා සැත්කමක් අවශ්ය විය හැකිය. රෝගියා සුවය ලැබූ පසු, අතේ ක්රියාකාරිත්වය යථා තත්ත්වයට පත් කිරීම සඳහා අත් චිකිත්සාව (Hand Therapy) සහ පුනරුත්ථාපනය ඉතා වැදගත් වේ.