කපා ඉවත් කිරීම යනු කුමක්ද?
කපා ඉවත් කිරීම (Amputation) යනු තුවාල වූ හෝ විකෘති වූ ශරීර කොටසක් ඉවත් කිරීමයි. ඇඟිල්ලක් හෝ අතක් කපා ඉවත් කිරීම එම අවයවය සම්පූර්ණයෙන්ම අහිමි වීමට හේතු වේ. තුවාලයේ බරපතලකම සහ රෝගියාට ලැබෙන වෛද්ය ප්රතිකාරවල වේගය අනුව, ඇතැම් විට කපා ඉවත් කළ කොටස් නැවත සම්බන්ධ කළ හැකිය. කෙසේ වෙතත්, බොහෝ අවස්ථාවලදී එය කළ නොහැක. බොහෝ විට, කපා ඉවත් කිරීම බරපතල තත්ත්වයකට විසඳුමකි. නිදසුනක් වශයෙන්, ඇඟිල්ලක ඇති පිළිකාවක් මාරාන්තික නම් එය ඉවත් කිරීමට සිදු විය හැක.
සැත්කම සිදු කරන්නේ කෙසේද?
සැත්කම අතරතුර, තුවාල වූ කොටස ඉවත් කරන අතරම, අනාගතයේදී කෘතිම අවයවයක් (Prosthetics) සවි කිරීමට හැකි වන පරිදි එම ස්ථානය සකස් කරනු ලැබේ. රෝගියාට කෘතිම අවයවයක් භාවිතා කරන විට අපහසුවක් ඇති නොවන පරිදි සම, මාංශ පේශි, අස්ථි සහ ස්නායු ඉතා ප්රවේශමෙන් හැසිරවිය යුතුය. ඉතිරි වන කොටසේ දිග වෛද්ය සහ තාක්ෂණික සාධක මත වෛද්යවරයා විසින් තීරණය කරනු ලැබේ.
සැත්කමෙන් පසු බලාපොරොත්තු විය හැක්කේ කුමක්ද?
සැත්කමෙන් පසු පළමු සති කිහිපය තුළ රෝගීන්ට යම් වේදනාවක් සහ අපහසුවක් දැනෙනු ඇත. වෛද්යවරයා විසින් නියම කරන ලද ඖෂධ මගින් වේදනාව පාලනය කළ හැක. සැත්කමෙන් පසු ශක්තිය සහ චලන පරාසය වැඩි කිරීම සඳහා පුනරුත්ථාපන ව්යායාම නියම කරනු ලැබේ. සම ස්පර්ශ කිරීම සහ චලනය කිරීම එම ප්රදේශයේ සංවේදීතාව පාලනය කිරීමට උපකාරී වේ.
ඇඟිලි සහ අත් සඳහා කෘතිම අවයව
කෘතිම අවයව මගින් අහිමි වූ කොටසෙහි දිග නැවත ලබා දෙන අතර එමගින් එහි ක්රියාකාරිත්වය වැඩි කරයි. ඇඟිල්ලක දිග වැඩි වීමෙන් මහපටැඟිල්ල සහ අදාළ ඇඟිල්ල අතර යමක් ඇල්ලීමට රෝගියාට නැවත හැකියාව ලැබේ. මැණික් කටුවට ඉහළින් අතක් අහිමි වූ රෝගියෙකුට විද්යුත් හෝ යාන්ත්රික කෘතිම අතක් ලබා දිය හැක.
ඔබ ලබා ගත යුත්තේ කුමන ආකාරයේ කෘතිම අවයවයක්ද?
ඔබ භාවිතා කරන කෘතිම අවයව වර්ගය රඳා පවතින්නේ ඉතිරිව ඇති කොටසේ දිග සහ ස්ථානය මතය. ඔබේ ජීවන රටාව සහ අවශ්යතා පිළිබඳව වෛද්යවරයා සහ තාක්ෂණික ශිල්පියා සලකා බලනු ඇත. ඔබට වඩාත් වැදගත් ක්රියාකාරකම් පිළිබඳව ඔවුන් දැනුවත් කිරීම වැදගත් වේ. ඔබට අවශ්ය නම් කෘතිම අවයවයක් භාවිතා නොකිරීමට ද තීරණය කළ හැකිය.