පිළිස්සීම් වර්ග
පිළිස්සීම් සමට සහ අනෙකුත් පටක වලට සිදුවන හානිය අනුව වර්ගීකරණය කරනු ලැබේ:
- පළමු මට්ටමේ පිළිස්සීම් (First-degree burns): හිරු එළියට පිළිස්සීම වැනි අවස්ථා මීට අයත් වේ. මෙහිදී සම රතු පැහැ ගැන්වෙන අතර ඉක්මනින් සුව වේ.
- දෙවන මට්ටමේ පිළිස්සීම් (Second-degree burns): මේවා බරපතල තුවාල වන අතර වෛද්ය ප්රතිකාර අවශ්ය වේ. සමේ බිබිලි ඇතිවීම සහ සම ගැලවී යාම මෙහිදී සිදු වේ.
- තෙවන මට්ටමේ පිළිස්සීම් (Third-degree burns): මේවා ඉතා දරුණු වන අතර වහාම වෛද්ය ප්රතිකාර ලබා ගත යුතුය. පටක සුදු, කහ හෝ තද රතු පැහැයෙන් දිස්විය හැක.
පිළිස්සීමකදී කළ යුතු ප්රථමාධාර
- පිළිස්සීමට හේතුවන දෙයින් වහාම ඉවත් වන්න.
- පිළිස්සුණු ස්ථානයට සිසිල් ජලය වත් කරන්න.
- අයිස් සෘජුවම තුවාලය මත තැබීමෙන් වළකින්න.
- නිවසේ පිළියෙල කළ ආලේපන හෝ තෙල් වර්ග ගැල්වීමෙන් වළකින්න.
- පිරිසිදු වෙළුම් පටියකින් හෝ රෙදි කැබැල්ලකින් තුවාලය වසන්න.
- වේදනාව සඳහා වෛද්ය උපදෙස් මත පැරසිටමෝල් වැනි ඖෂධයක් ලබා ගන්න.
- අවශ්ය නම් වහාම රෝහලක් වෙත යන්න.
තුවාලය සුව වීම
තුවාල ඉක්මනින් සුව වීමට ප්රෝටීන් බහුල ආහාර ගැනීම වැදගත් වේ. කිරි, මස්, බිත්තර, යෝගට්, චීස් සහ පීනට් බටර් වැනි ආහාර ගැනීමට රෝගියාව උනන්දු කරවන්න. ජන්ක් ෆුඩ් (Junk food) ගැනීම සීමා කරන්න. දින 14-21 ක් ඇතුළත තුවාලය සුව වුවහොත් කැළැල් ඇතිවීමේ අවදානම අවම වේ.
සම සම්බාහනය (Lotion massage)
සම සුව වූ පසු, සුවඳ විලවුන් රහිත ආලේපනයක් (Lotion) දිනකට අවම වශයෙන් 4 වතාවක් ගැල්විය හැක. එය රවුම් ආකාරයට සම මත පිරිමදින්න. මෙය සමේ ඇදෙන සුළු බව වැඩි කිරීමට සහ කැසීම අඩු කිරීමට උපකාරී වේ.
සැත්කම් අවශ්ය වන අවස්ථා
ඉතා ගැඹුරු පිළිස්සීම් සහ විශාල ප්රදේශයක පැතිරුණු පිළිස්සීම් තනිවම සුව වීමට අපහසුය. එවැනි අවස්ථාවලදී සම බද්ධ කිරීම (Skin graft) හෝ ෆ්ලැප් (Flap) සැත්කම් මගින් තුවාලය ඉක්මනින් සුව කරනු ලැබේ. මතුපිටින් පෙනෙන පිළිස්සීම් වලදී පවා නිසි ප්රතිකාර නොලැබුණහොත් ඇඟිලි නැවීමට අපහසු වීම (Contractures) වැනි ගැටළු ඇතිවිය හැක.