ස්කැෆොයිඩ් (Scaphoid) යනු මැණික් කටුවෙහි ඇති වැදගත්ම අස්ථියයි. එය මැණික් කටුවෙහි "ප්රධානතම අස්ථිය" (Key stone) ලෙසද හැඳින්වේ. අත් පා වල සිදුවන අස්ථි බිඳීම් අතරින් බහුලවම දක්නට ලැබෙන කාපල් අස්ථි බිඳීම මෙයයි. ක්රීඩා වල නිරත වීම හෝ යතුරුපැදි භාවිතා කිරීමේදී සිදුවන අනතුරු නිසා මෙම අස්ථිය බිඳී යාමට වැඩි ඉඩක් ඇත.
බිඳුණු අස්ථියකට හැකි ඉක්මනින් ප්රතිකාර කිරීම වැදගත් වේ. එසේ නොමැති වුවහොත් අස්ථිය නිසි ලෙස පෑහීම සිදු නොවිය හැකි අතර, ලිවීම හෝ අත තදින් මිට මෙලවීම වැනි එදිනෙදා වැඩකටයුතු කිරීමේ හැකියාව අඩාල විය හැක. මුල් අවධියේදීම ප්රතිකාර කිරීමෙන් වේදනාව සහ මැණික් කටුවෙහි තද ගතිය අවම කරගත හැක. ඔබ දුම්පානය කරන්නෙකු නම්, එය අස්ථි සුව වීම ප්රමාද කිරීමට හේතු වන බැවින් එයින් වැළකී සිටිය යුතුය.
ස්කැෆොයිඩ් අස්ථි බිඳීම සිදුවී ඇති ස්ථානය අනුව වර්ග තුනකට බෙදා දැක්විය හැක:
- ප්රොක්සිමල් පෝල් (Proximal pole) අස්ථි බිඳීම්
- ස්කැෆොයිඩ් අස්ථියේ මධ්ය කොටස (Waist) බිඳීම්
- ඩිස්ටල් පෝල් (Distal pole) අස්ථි බිඳීම්
රුධිර සැපයුම සිදුවන ආකාරයේ පවතින සුවිශේෂී බව නිසා ප්රොක්සිමල් පෝල් අස්ථි බිඳීම් සැත්කමකින් තොරව පෑහීම අපහසුය. අස්ථියේ මධ්ය කොටසේ සහ ඩිස්ටල් පෝල් ප්රදේශයේ සිදුවන අස්ථි බිඳීම් සුව වීමේ හැකියාව වැඩිය. එවැනි අවස්ථාවලදී ප්ලාස්ටර් (Cast) යෙදීමෙන් ප්රතිකාර කළ හැකි අතර, අස්ථාවර බිඳීම් සඳහා සැත්කම් අවශ්ය වේ.
අත නිශ්චලව තැබීම (Immobilization)
අස්ථිය නිසි ලෙස සුව වීම සඳහා එය සෙලවීමට නොදී නිශ්චලව තැබීම අත්යවශ්ය වේ. මේ සඳහා ස්ප්ලින්ට් (Splint) එකක් හෝ ප්ලාස්ටර් එකක් යොදනු ලැබේ. වේදනාව සහ ඉදිමීම අඩු කර ගැනීම සඳහා අත වැලමිටට වඩා ඉහළින් තබා ගන්නා ලෙස ඔබට උපදෙස් දෙනු ඇත.
ඖෂධ
වේදනාව අඩු කිරීම සඳහා වෛද්යවරයා විසින් සාමාන්ය වේදනා නාශක ඖෂධ නිර්දේශ කරනු ලැබේ. දීර්ඝ කාලීනව වේදනා නාශක භාවිතය අස්ථි පෑහීමේ ක්රියාවලියට බාධාවක් විය හැකි බැවින් වෛද්ය උපදෙස් මත පමණක් ඖෂධ ලබා ගන්න.
අත් චිකිත්සාව (Hand therapy)
ප්ලාස්ටර් එක ඉවත් කළ පසු මැණික් කටුවෙහි තද ගතිය අඩු කිරීමට සහ චලනයන් යථා තත්ත්වයට පත් කිරීමට විශේෂ ව්යායාම හෝ අත් චිකිත්සාව අවශ්ය වේ. සම්පූර්ණ සුවය ලබා ගැනීමට මාස කිහිපයක් ගත විය හැක.
ශල්යකර්ම සහ වෙනත් ක්රියාමාර්ග
ප්ලාස්ටර් එකක් දැමූ පසුව වුවද අස්ථි කොටස් වෙනස් වීමට ඉඩ ඇති බැවින් වෛද්යවරයා විසින් X-ray පරීක්ෂණ මගින් එය නිරීක්ෂණය කරනු ඇත. අස්ථි කොටස් වෙනස් වුවහොත් සැත්කමක් අවශ්ය විය හැක:
- Closed reduction and pinning: අස්ථි කොටස් නිසි ලෙස පිහිටුවා ඒවා සුව වන තෙක් කුඩා පින් (Pins) මගින් තාවකාලිකව රඳවා තැබීම.
- සැත්කමක් මගින් අස්ථි ඇතුළතින් විශේෂ ඉස්කුරුප්පු (Screws) යොදා අස්ථිය සුව වන තෙක් රඳවා තැබීම.