මහපටැඟිල්ලේ ආතරයිටිස්
(Thumb Arthritis)

හැඳින්වීම

මහපටැඟිල්ල යනු අපගේ අතේ බහුලවම භාවිතා වන ඇඟිල්ලයි. භාවිතය නිසා සිදුවන ගෙවී යාම (Wear and tear) මගින් අතේ විවිධ ප්‍රදේශ වලට බලපෑම් ඇති විය හැකි අතර, ඉන් මහපටැඟිල්ලේ සන්ධිය වඩාත් බහුලව බලපෑමට ලක් වේ.

හේතු

  • ඔස්ටියෝ ආතරයිටිස් (Osteoarthritis) ඇතිවීමට ප්‍රධාන වශයෙන් යාන්ත්‍රික හේතු බලපායි.
  • මෙය ඉතා වේදනාකාරී තත්ත්වයකි. බොහෝ විට රෝගීන්ට තම අත නිසි ලෙස භාවිතා කිරීමට නොහැකි වන්නේ අතේ ක්‍රියාකාරිත්වය සඳහා මහපටැඟිල්ල ඉතා වැදගත් වන බැවිනි.
  • අත භාවිතා කරන ආකාරය (දකුණත් හෝ වමත් බව) ආතරයිටිස් වර්ධනයට බලපාන බවක් සොයාගෙන නොමැත. එනම්, දකුණත් පුද්ගලයෙකු තම දකුණු මහපටැඟිල්ල වම් අතට වඩා භාවිතා කළද, ඔහුගේ වම් මහපටැඟිල්ලේ ආතරයිටිස් ඇති වීමේ සම්භාවිතාව අඩු නොවේ.

රෝග විනිශ්චය

වෛද්‍යවරයා විසින් රෝගියාගේ විස්තර වලට සවන් දීමෙන්, මහපටැඟිල්ල පරීක්ෂා කිරීමෙන් සහ එක්ස්-රේ (X-ray) පරීක්ෂණ ආධාරයෙන් මෙම තත්ත්වය හඳුනා ගනු ලැබේ. එක්ස්-රේ මගින් සන්ධිය අතර පරතරය අඩු වී ඇති ආකාරය සහ රෝගයේ තත්ත්වය අනුව සන්ධිය ලිස්සා යාම නිරීක්ෂණය කළ හැකිය.

ප්‍රතිකාර

මෙම තත්ත්වය සැමවිටම පාහේ ශල්‍යකර්මයකින් තොරව (Conservatively) කළමනාකරණය කරනු ලැබේ. මහපටැඟිල්ල ස්ප්ලින්ට් එකක් ආධාරයෙන් නිශ්චල කර තබන අතර රෝගියාට අත් චිකිත්සාව (Hand therapy) නිර්දේශ කරනු ලැබේ. අත් චිකිත්සාවට අතිධ්වනිය (Ultrasound), පැරෆින් ඉටි (Paraffin wax), තාප ප්‍රතිකාර සහ ගැඹුරු පටක සම්බාහනය මෙන්ම එදිනෙදා ක්‍රියාකාරකම් වල වෙනස්කම් සිදු කිරීම ඇතුළත් වේ. රෝගියාට සුවයක් දැනෙන්නේ නැත්නම්, සෞඛ්‍ය තත්ත්වය සලකා බලා කෝටිකොස්ටෙරොයිඩ් එන්නත් ලබා දීම ගැන සලකා බැලිය හැකිය. මෙම සියලු ක්‍රම මගින් සහනයක් නොලැබේ නම්, ශල්‍ය කළමනාකරණය ගැන සලකා බලනු ලැබේ. මහපටැඟිල්ලේ ආතරයිටිස් සඳහා ඉතා සාර්ථක ශල්‍යකර්ම පවතින අතර ට්‍රැපීසීක්ටොමි (Trapeziectomy) සහ ලිගමන්ට් ප්‍රතිසංස්කරණය (LRTI) ඉන් වඩාත් පොදු ක්‍රම වේ.

< ඇඟිලි සන්ධි බද්ධ කිරීම නියපොතු ආශ්‍රිත ආබාධ >