ට්රිගර් තම්බ් යනු කුමක්ද?
ට්රිගර් ෆිංගර් හෝ ට්රිගර් තම්බ් (Trigger thumb) යනු ඔබේ ඇඟිලි හෝ මහපටැඟිල්ල නැමුණු අවස්ථාවක සිරවීමට හේතු වන තත්ත්වයකි. මෙම තත්ත්වය ඇති පුද්ගලයින්ට ඇඟිලි නැමීමේදී තද ගතියක් හෝ ඇඟිලි සෙලවීමේදී කටකට ශබ්දයක් (Snapping or popping) ඇති විය හැක. මෙය කුඩා දරුවන් සහ අවුරුදු 50 ට වැඩි පුද්ගලයින් අතර බහුලව දක්නට ලැබුණද, ඕනෑම වයස් කාණ්ඩයකට බලපෑ හැකිය.
ට්රිගර් තම්බ් ඇතිවීමට හේතු මොනවාද?
මහපටැඟිල්ල නැමීමට උපකාරී වන ව්යුහය කණ්ඩරාව (Tendon) ලෙස හැඳින්වේ. ඇඟිල්ලේ පාමුලදී, කණ්ඩරාව 'පුලී' (Pulley) ලෙස හැඳින්වෙන උමගක් වැනි ව්යුහයක් හරහා ගමන් කරයි. කණ්ඩරාවේ ප්රමාණය පුලී එකට වඩා වැඩි වූ විට, කණ්ඩරාව පහසුවෙන් ලිස්සා නොයයි. එය සිරවී ශබ්දයක් ඇති කළ හැක.
අතීතයේදී මෙම තත්ත්වය දරුවන් සම්බන්ධ වන විට සහජ (Congenital - උපතින්ම ඇතිවන) ගැටලුවක් ලෙස සලකනු ලැබීය. නමුත් බොහෝ අධ්යයනයන් පෙන්වා දී ඇත්තේ ට්රිගර් තම්බ් උපතේදී නොපවතින අතර පශ්චාත් ප්රසව වර්ධනයත් සමඟ වර්ධනය වන බවයි.
තවද, 'ට්රිගර්' (Trigger) යන යෙදුම ළමුන් සඳහා එතරම් නිවැරදි නොවේ, මන්ද බහුතරයක් දරුවන් ඉදිරිපත් වන්නේ මහපටැඟිල්ලේ නැමීමක් සමඟ බැවිනි. වැඩිහිටියන්ගේදී කණ්ඩරාව නැමීමට සහ කෙළින් කිරීමට උත්සාහ කරන විට එය ගැස්සෙන (Trigger) බැවින් වැඩිහිටියන් සඳහා මෙම යෙදුම වඩාත් යෝග්ය වේ.
ට්රිගර් තම්බ් කොතරම් බහුලද?
සැත්කම් සඳහා සුදුසුම කාලය දරුවාගේ වයස, විකෘතිතාවයේ ප්රමාණය සහ පවුලේ ඉවසීම ඇතුළු සාධක කිහිපයක් මත රඳා පවතී. වයස අවුරුදු 2 දක්වා සැත්කම ප්රමාද කිරීම හානිකර නොවේ. වේදනාකාරී තත්ත්වයක් හෝ දැඩි විකෘතිතාවයක් ඇති දරුවන්ට පමණක් අවුරුදු 2 ට පෙර සැත්කම් නිර්දේශ කෙරේ.
ට්රිගර් තම්බ් හි රෝග ලක්ෂණ මොනවාද?
වැඩිහිටියන් බොහෝ විට පැහැදිලි කටකට ශබ්දයක් (Click or pop) සමඟ ඉදිරිපත් වේ. බහුතරයක් දරුවන් මහපටැඟිල්ලේ කෙළවර නැමී ඇති විකෘතිතාවයක් සමඟ ඉදිරිපත් වේ.
මගේ දරුවාට කුමක් සිදුවේද?
යම් කාලයක් නිරීක්ෂණය කිරීම සාධාරණයි, විශේෂයෙන් වයස අවුරුදු 1 ට අඩු දරුවන්ගේ. වයස අවුරුදු 2 දක්වා සැත්කම ප්රමාද කිරීම හානිකර නොවේ. වයස අවුරුදු 1 ට පෙර හඳුනා ගන්නා දරුවන්ගෙන් 30% ක් දක්වා ප්රමාණයක් වයස අවුරුදු 2 ට පෙර ස්වයංසිද්ධව සුව වේ.
අප ට්රිගර් තම්බ් සඳහා ප්රතිකාර කරන්නේ කෙසේද?
සැත්කම් සඳහා නිශ්චිත කාලය දරුවාගේ වයස සහ රෝගී තත්ත්වය මත තීරණය වේ. වැඩිහිටියන් සඳහා විවිධ ප්රතිකාර ක්රම උත්සාහ කරනු ලැබේ. ක්රියාකාරකම් වෙනස් කිරීම, සම්බාහනය සහ ස්ප්ලින්ට් පැළඳීම මුලින් උත්සාහ කෙරේ. දියවැඩියාව නොමැති රෝගීන් සඳහා කෝටිකොස්ටෙරොයිඩ් එන්නත් ලබා දිය හැක. සැත්කම මගින් නිදහස් කිරීම (Surgical release) වැඩිහිටියන් සඳහා සුළු බාහිර රෝගී ප්රතිකාරයකි. රෝගියාට වහාම සහනයක් ලැබෙන අතර නැවත ඇතිවීම ඉතා දුර්ලභය.