කොම්පාට්මන්ට් සින්ඩ්රෝමය යනු කුමක්ද?
කොම්පාට්මන්ට් සින්ඩ්රෝමය (Compartment syndrome) යනු මාංශ පේශි මිටියක් තුළ රුධිරය වහනය වීම හෝ ඉදිමීම නිසා ඇතිවන වේදනාකාරී සහ බරපතල විය හැකි තත්ත්වයකි. අත් සහ පාදවල ඇති සෑම මාංශ පේශි කණ්ඩායමක්ම රුධිර වාහිනී සහ ස්නායු සමඟ 'ෆැසියා' (Fascia) ලෙස හැඳින්වෙන පටකයකින් වට වූ අවකාශයක පිහිටා ඇත. මෙම අවකාශය තුළ පීඩනය වැඩි වූ විට, එම ප්රදේශයට රුධිර සැපයුම සීමා වන අතර මාංශ පේශි සහ ස්නායු වලට හානි සිදුවිය හැක.
කොම්පාට්මන්ට් සින්ඩ්රෝමයේ වර්ග
මෙහි ප්රධාන වර්ග දෙකක් පවතී: උග්ර (Acute) සහ නිදන්ගත (Chronic) කොම්පාට්මන්ට් සින්ඩ්රෝමය.
උග්ර කොම්පාට්මන්ට් සින්ඩ්රෝමය: හදිසියේ ඇති වන අතර, සාමාන්යයෙන් අස්ථි බිඳීමකින් හෝ දරුණු තුවාලයකින් පසුව ඇති වේ. මෙය වෛද්ය හදිසි අවස්ථාවක් වන අතර වහාම ප්රතිකාර අවශ්ය වේ.
නිදන්ගත කොම්පාට්මන්ට් සින්ඩ්රෝමය: ක්රමයෙන් ඇති වන අතර, සාමාන්යයෙන් දිවීම හෝ බයිසිකල් පැදීම වැනි පුනරාවර්තන ව්යායාම වලදී සහ ඉන් පසුව ඇති වේ. ව්යායාමය නැවැත්වූ වහාම සහනයක් ලැබේ.
නිදන්ගත කොම්පාට්මන්ට් සින්ඩ්රෝමයේ රෝග ලක්ෂණ
- ව්යායාම කරන විට ඇතිවන තදබල වේදනාව හෝ කැක්කුම
- ඉදිමීම හෝ මාංශ පේශියක් පිටතට නෙරා ඒම
- හිරිවැටීමක් වැනි සංවේදනය (Tingling)
- අදාළ ප්රදේශය සුදුමැලි වීම සහ සීතල වීම
- දරුණු අවස්ථාවලදී අදාළ කොටස සෙලවීමට අපහසු වීම
හේතු
මෙය බොහෝ විට දක්නට ලැබෙන්නේ නිතිපතා ව්යායාම කරන තරුණ තරුණියන් අතරය. ව්යායාම කරන විට මාංශ පේශි තාවකාලිකව ඉදිමීම මෙයට හේතුව ලෙස සැලකේ.
ප්රතිකාර
නිදන්ගත තත්ත්වය සාමාන්යයෙන් භයානක නොවන අතර, අදාළ ව්යායාමය නැවැත්වීමෙන් සහ සැහැල්ලු ක්රියාකාරකම් වලට මාරු වීමෙන් සහනයක් ලබා ගත හැක. මෙම ක්රම මගින් සහනයක් නොලැබේ නම් පමණක් සැත්කමක් ගැන සලකා බලනු ලැබේ.