සම බද්ධ කිරීම යනු කුමක්ද?
සම බද්ධ කිරීමේ සැත්කම යනු ශරීරයේ එක් ප්රදේශයකින් නිරෝගී සමක් ලබාගෙන තවත් ප්රදේශයක භාවිතා කිරීමයි. මෙය සිදු කරනු ලබන්නේ දරුණු ලෙස හානි වූ සම ප්රතිස්ථාපනය කිරීම සඳහා ය. සාමාන්යයෙන් කලවා ප්රදේශය, තට්ටම් ප්රදේශය, ගෙල ප්රදේශය හෝ බාහුවෙන් සම ලබාගනු ලැබේ. වඩාත් බහුලවම සම ලබාගන්නේ කලවා ප්රදේශයෙනි.
සම බද්ධ කිරීම අවශ්ය වන අවස්ථා
- විශාල පිළිස්සුම් තුවාල සුව කිරීම සඳහා.
- විශාල විවෘත තුවාල සුව කිරීම සඳහා.
- සැත්කම් වලදී ඉවත් කළ සම ප්රතිස්ථාපනය කිරීමට. (උදා: පිළිකා ඉවත් කිරීම, තැලීම් හෝ බරපතල ආසාදන වලින් පසු).
සාර්ථකව බද්ධ කළ සම නව ප්රදේශයට සම්බන්ධ වී වර්ධනය වේ. මෙහි අවසාන පෙනුම බද්ධ කළ සමේ වර්ගය සහ ස්ථානය මත රඳා පවතී.
ඇතිවිය හැකි සංකූලතා
සංකූලතා ඇතිවීම ඉතා දුර්ලභය, නමුත් ඕනෑම සැත්කමක යම් අවදානමක් පවතී:
- බද්ධ කළ සම සාර්ථක නොවීම (Graft failure).
- ආසාදන ඇතිවීම.
- තුවාලය සුව වීමට ප්රමාද වීම.
- සංවේදනය වැඩි වීම හෝ අඩු වීම.
- බද්ධ කළ ස්ථානයේ රෝම වර්ධනය නොවීම.
- සමේ පැහැයේ වෙනස්කම්.
සැත්කම සිදු කරන ආකාරය
මෙහි ප්රධාන ක්රම දෙකක් පවතී:
- Split-thickness graft: සමේ ඉහළ සහ මැද ස්ථර පමණක් ලබා ගැනීම. මෙය ඉක්මනින් සුව වන නමුත් පෙනුමේ වෙනස්කම් ඇති විය හැක.
- Full-thickness graft: සමේ සම්පූර්ණ ඝනකමම ලබා ගැනීම. මෙය වඩා හොඳ පෙනුමක් ලබා දෙන බැවින් මුහුණ වැනි ප්රදේශ සඳහා භාවිතා කරයි.
බද්ධ කළ ස්ථානයේ නව රුධිර වාහිනී පළමු පැය 48 ඇතුළත වර්ධනය වීමට පටන් ගනී. කාලයත් සමඟ නව සම එම ප්රදේශය වසා ගනී.
සැත්කමෙන් පසු රැකවරණය
- අදාළ ප්රදේශ පිරිසිදුව සහ වියළිව තබා ගන්න.
- තුවාල වූ ස්ථානවලට කිසිදු හානියක් වීම වළක්වා ගන්න.
- නව සම ඇති ප්රදේශයට අධික හිරු එළිය වැටීම වළක්වා ගන්න.